A apropiación do traballo científico de John Tyndall en España: (1868-1898)

A figura do físico irlandés John Tyndall (1820-1893), adiada na historia da ciencia ata as datas recentes Recuperou noticias á luz das obras de bolsas de Victorian Era como William H. Brock, Frank M. Turner, Ruth Barton, Bernard Lightman ou Ursula Deyoung. A falta de estudos previos, sobre o impacto da súa figura e traballo en España, esta investigación doctoral foi marcada como obxectivo atopar actores e institucións que foron destinatarios activos do naturalismo científico Tyndallian no último terzo do século XIX. A circulación do devandito programa científico reflectiuse na práctica pedagóxica da institución española, nos usos didácticos dos libros de texto da física e da química máis empregados na educación superior e nas páxinas do xornal da sociedade do profesorado da ciencia. Signos claros da contribución de Tyndallian para ampliar o alcance da educación científica en España eo proceso de configuración disciplinaria da física. Un marco espacial privilexiado para o programa Tyndallian foi o “Científico, literario e artístico Ateneum de Madrid”, un foco introductor de positivismo en España. John Tyndall, como un diseminador científico decimático paradigmático, foi o prototipo adoptado por científicos “Tyndallistas” estudados: José Rodríguez Moulelo (1857-1932), Luís Simarro Lacabra (1851-1921), Enrique Serrano Fatigati (1845-1918) e José Rodríguez Carracido (1856-1928). A súa estratexia común a favor da educación popular foi vehicada a través de conferencias, a edición de manuais disculgatorios, colaboracións en revistas especializadas, discursos académicos, viaxes de instrución e na prensa periódica. Ao estudar a importancia da literatura como espazo para a difusión científica na esfera pública descubrimos as resonancias de Tyndallian, presente nas obras de divulgación científica ou literaria, do novelista Emilia Pardo Bazán. A súa primeira novela, Pascual López. Autobiografía por parte dun estudante de medicina (1879), testemuña a influencia das cifras institucionais como a química José Rodríguez Mourelo, na formación científica primitiva do escritor. O protagonista científico desta novela coincide coa novela arquetipo de John Tyndall. Isto mostra, en toda a súa amplitude, o intenso proceso de apropiación do programa intelectual Tyndallian en España. A repercusión pública do controvertido discurso entregado por Tyndall en Belfast en 1874, ea súa posterior refutación experimental da xeración espontánea, eran factores clave para comprender as lecturas do seu programa, no contexto das relacións problemáticas entre a ciencia ea relixión. Ao principio, os sectores confesional serán percibidos como un perigoso anatema materialista, aínda que desde o paradigma teolóxico neotomista, impulsado por León XIII, destacan novos sinais apropiados da autoridade científica da súa figura. En contrapartida, para a liberdade, o científico e a regenerationismo español, representaba unha referencia utópica para o progreso. A súa figura foi apropiada por un sector socio-político heteroxéneo, oscilando do anarquismo e do republicanismo a sectores de mentalidade liberais que pertencen á elite política de restauración borbónica, como o evidenciado polo epistoller inédito contribuíu. A nosa investigación aborda a forma en que a figura de John Tyndall era adecuada polos distintos actores implicados, dependendo dos seus propios intereses: intelectuais, profesionais, políticos e morales.

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *